{"id":1374,"date":"2020-11-01T13:51:25","date_gmt":"2020-11-01T13:51:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/?page_id=1374"},"modified":"2021-09-18T16:00:41","modified_gmt":"2021-09-18T16:00:41","slug":"2005-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/","title":{"rendered":"[ARCHIEF] Kunst &#038; Zwalm 2005"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"541\" height=\"500\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/KZ-2005-cover.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1375\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/KZ-2005-cover.jpg 541w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/KZ-2005-cover-300x277.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>De kunstenaars \/ The artists<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<p><strong>Jean-Marie Bytebier<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2332\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jean-marie-bytebier-02\/\" class=\"wp-image-2332\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-03.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2333\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-03.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jean-marie-bytebier-03\/\" class=\"wp-image-2333\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-03.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-03-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-06.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-06.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2334\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-06.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jean-marie-bytebier-06\/\" class=\"wp-image-2334\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-06.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-06-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jm-bytebier-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jm-bytebier-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2336\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jm-bytebier-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jm-bytebier-02\/\" class=\"wp-image-2336\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jm-bytebier-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jm-bytebier-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2335\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08\/\" class=\"wp-image-2335\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-marie-bytebier-voorbereiding-08-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Caroline Coolen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2337\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-caroline-coolen-pers-04\/\" class=\"wp-image-2337\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-06.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-06.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2338\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-06.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-caroline-coolen-pers-06\/\" class=\"wp-image-2338\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-06.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-06-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-07.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-07.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2339\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-07.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-caroline-coolen-pers-07\/\" class=\"wp-image-2339\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-07.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-caroline-coolen-pers-07-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Micha\u00ebl Dans<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2340\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-michael-dans\/\" class=\"wp-image-2340\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-00.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-00.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2341\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-00.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-michael-dans-00\/\" class=\"wp-image-2341\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-00.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-00-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2342\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-michael-dans-04\/\" class=\"wp-image-2342\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-05.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-05.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2343\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-05.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-michael-dans-05\/\" class=\"wp-image-2343\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-05.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-michael-dans-05-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Luc Dondeyne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-06.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-06.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2344\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-06.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/dondeyne-schilderijen-augustus-2005-basic-jpg\/\" class=\"wp-image-2344\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-06.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-06-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">dondeyne schilderijen augustus 2005 basic jpg<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2345\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01\/\" class=\"wp-image-2345\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2346\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02\/\" class=\"wp-image-2346\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2347\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/dondeyne-schilderijen-augustus-2005-basic-jpg-2\/\" class=\"wp-image-2347\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">dondeyne schilderijen augustus 2005 basic jpg<\/figcaption><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen06.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"425\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen06.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2348\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen06.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/dondeyne-schilderijen-augustus-2005-basic-jpg-3\/\" class=\"wp-image-2348\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen06.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-luc-dondeyne-schilderijen06-300x199.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption class=\"blocks-gallery-item__caption\">dondeyne schilderijen augustus 2005 basic jpg<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Noel Drieghe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2349\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-noel-drieghe02\/\" class=\"wp-image-2349\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe03.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2350\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe03.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-noel-drieghe03\/\" class=\"wp-image-2350\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe03.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-noel-drieghe03-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Frederic Gaillard<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-002.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2351\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-002.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-frederic-gaillard-002\/\" class=\"wp-image-2351\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-002.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-002-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-03.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2352\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-03.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-frederic-gaillard-03\/\" class=\"wp-image-2352\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-03.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-03-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2353\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-frederic-gaillard-04\/\" class=\"wp-image-2353\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-06.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-06.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2354\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-06.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-frederic-gaillard-06\/\" class=\"wp-image-2354\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-06.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-frederic-gaillard-06-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Patrick Guns<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2355\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-patrick-guns-01\/\" class=\"wp-image-2355\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2356\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-patrick-guns-02\/\" class=\"wp-image-2356\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-03a.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-03a.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2357\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-03a.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-patrick-guns-03a\/\" class=\"wp-image-2357\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-03a.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-03a-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-dans-04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-dans-04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2358\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-dans-04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-patrick-guns-dans-04\/\" class=\"wp-image-2358\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-dans-04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-patrick-guns-dans-04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Sylvie Macias Diaz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-8 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2359\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-sylvie-macias-diaz\/\" class=\"wp-image-2359\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2360\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-sylvie-macias-diaz01\/\" class=\"wp-image-2360\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2361\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-sylvie-macias-diaz02\/\" class=\"wp-image-2361\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2362\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-sylvie-macias-diaz-02\/\" class=\"wp-image-2362\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-05.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-05.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2363\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-05.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-sylvie-macias-diaz-05\/\" class=\"wp-image-2363\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-05.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-sylvie-macias-diaz-05-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Reggy Timmermans &amp; Beatrijs Albers<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-9 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2364\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01\/\" class=\"wp-image-2364\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2365\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02\/\" class=\"wp-image-2365\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2366\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05\/\" class=\"wp-image-2366\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-albers-en-reggie-timmermans-05-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-reggie-timmermans-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-reggie-timmermans-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2367\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-reggie-timmermans-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-bea-reggie-timmermans-02\/\" class=\"wp-image-2367\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-reggie-timmermans-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-bea-reggie-timmermans-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Jean-Pierre Ransonnet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-10 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-pierre-ransonnet1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-pierre-ransonnet1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2368\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-pierre-ransonnet1.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-jean-pierre-ransonnet1\/\" class=\"wp-image-2368\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-pierre-ransonnet1.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-jean-pierre-ransonnet1-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet2-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"573\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet2-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2369\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet2-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet2-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2369\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet2-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet2-breedte-480-251x300.jpg 251w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet5-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"503\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet5-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2370\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet5-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet5-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2370\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet5-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet5-breedte-480-286x300.jpg 286w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet6-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"473\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet6-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2371\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet6-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet6-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2371\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet6-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet6-breedte-480-300x296.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet7-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"499\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet7-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2372\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet7-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet7-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2372\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet7-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet7-breedte-480-289x300.jpg 289w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet8-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"505\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet8-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2373\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet8-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet8-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2373\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet8-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet8-breedte-480-285x300.jpg 285w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-480.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"480\" height=\"580\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-480.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2374\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-480.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet-breedte-480\/\" class=\"wp-image-2374\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-480.jpg 480w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-480-248x300.jpg 248w\" sizes=\"auto, (max-width: 480px) 100vw, 480px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-640.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-640.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2375\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-640.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-ransonnet-breedte-640\/\" class=\"wp-image-2375\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-640.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-ransonnet-breedte-640-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Heidi Voet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-11 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2376\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-heidi-voet-01\/\" class=\"wp-image-2376\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2377\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-heidi-voet-02\/\" class=\"wp-image-2377\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-opstelling-04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-opstelling-04.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2378\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-opstelling-04.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-heidi-voet-opstelling-04\/\" class=\"wp-image-2378\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-opstelling-04.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-heidi-voet-opstelling-04-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Dirk Zoete<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-4 is-cropped wp-block-gallery-12 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete01.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2379\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete01.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete01\/\" class=\"wp-image-2379\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete01.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete01-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete02.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2380\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete02.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete02\/\" class=\"wp-image-2380\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete02.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete02-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete03.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2381\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete03.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete03\/\" class=\"wp-image-2381\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete03.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete03-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete07.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete07.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2382\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete07.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete07\/\" class=\"wp-image-2382\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete07.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete07-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete09.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete09.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2383\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete09.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete09\/\" class=\"wp-image-2383\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete09.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete09-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete10.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete10.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2384\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete10.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete10\/\" class=\"wp-image-2384\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete10.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete10-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete11.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"480\" src=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete11.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2385\" data-full-url=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete11.jpg\" data-link=\"http:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/vorige-edities\/2005-2\/2005-dirk-zoete11\/\" class=\"wp-image-2385\" srcset=\"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete11.jpg 640w, https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/2005-dirk-zoete11-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Francis Smets \/ NO to Contemporary Art<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<p><strong>Veertien goede redenen om geen (hedendaagse) kunst in de natuur te plaatsen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>I think that I shall never see<br>A poem as lovely as a tree<\/p>\n\n\n\n<p>Joyce Kilmer1<\/p>\n\n\n\n<p>Eerst is er de natuur. Dan komt de kunst. Dat is de orde der dingen. Of toch tenminste hun volgorde. Het probleem is dat de kunst doorgaans niet zo volgzaam is. Ze is veeleer weerbarstig. Dat is misschien zelfs haar eigenlijke opdracht. Haar diepgewortelde opstandigheid tegen de vanzelfsprekende orde der dingen maakt haar tot het ideale vehikel voor het onbekende, het andere, het buitengewone. Zij trans-porteert, vervoert naar een andere wereld. Maar ziehier weer hetzelfde probleem, anders geformuleerd: de natuur is reeds het andere, het onbekende. Is de aanwezigheid van de kunst er dan niet overbodig? Wat valt er nog te \"transporteren\" als we reeds ter plaatse zijn?<\/p>\n\n\n\n<p>Sta me toe uit eigen ervaring van de voorbije zomer te putten: een vier weken durende trektocht in de bergen, eerst door de grenspassen tussen Oostenrijk en Sloveni\u00eb, vervolgens dwars door Sloveni\u00eb van noord naar zuid in gebergten die niet zonder reden vaak \"Partisanski\" genoemd worden. In deze verlaten streken zijn de wouden uitgestrekt en wild. Het is er zo afgelegen dat het af en toe gedurende enkele dagen niet mogelijk was aan eten te geraken. Maar als ons tentje rechtstond boven op een eenzame hoogte en we naar de zonsondergang over de bergen in de verte keken, was een stuk brood en een slok water een waar genot. Op zulke ogenblikken vallen voelen en denken samen. Men denkt wat men ervaart. Het is goed dat de wereld er is. Het is goed dat ik er ben. Zo is het goed. Een besef van geluk met andere woorden. Wat zou de kunst hier nog kunnen aan toevoegen, laat staan veranderen of verbeteren? Het andere is er al, volledig en nabij. Het laten-zijn van de dingen is dan de enige mogelijkheid. De bemoeizucht van de kunst zou in deze omstandigheden misplaatst zijn. Alles zegt hier: No to art.<\/p>\n\n\n\n<p>Een gedeelte van de grensweg tussen Oostenrijk en Sloveni\u00eb werd in betere tijden omgedoopt tot \"Erlebnisweg\". Ooit bedoeld als wandelroute, was ze duidelijk sedert ruim tien jaar door geen passant meer betreden. Het pad was overgroeid en meestal onvindbaar. Maar de naamgever had het goed bekeken. Toch bevinden we ons op de Erlebnisweg aan de diametraal tegenovergestelde zijde van wat Gerhard Schulze Die Erlebnisgesellschaft genoemd heeft.2 Schulze constateerde de algemene verschuiving die onze maatschappij kenmerkt, namelijk naar de koortsachtige hang naar belevenissen. Kortstondige evenementen, die elkaar snel moeten opvolgen en die voor geluk moeten doorgaan. Men geeft niet echt om wat men beleeft. Het meemaken ervan op zichzelf telt, ongeacht de inhoud van de ervaring. Die is trouwens meestal zo onbeduidend dat het ook niet de moeite loont er bij stil te staan. (Noteren we terloops dat ook de hedendaagse kunst er niet altijd in slaagt te weerstaan aan de machtige lokroep van de Erlebnisgesellschaft).<\/p>\n\n\n\n<p>De Erlebnisweg staat helemaal buiten deze ontwikkeling. Hij is het tegendeel van de Erlebnisgesellschaft. Hij helpt ontdekken wat Erlebnis is. Wie gedurende 8 \u00e0 9 uur doorheen het dichtbegroeide woud marcheert, verveelt zich geen ogenblik. Iedere stap is een openbaring. Hier is altijd wat te beleven, voor alle zintuigen, voor lichaam en geest. Alles blijft op het eerste gezicht hetzelfde en toch \"gebeurt\" er steeds iets. Verandering is niet nodig om een esthetische ervaring te hebben. We zijn ver verwijderd van de hedendaagse kunst met haar sterke afstemming op verandering. Het onveranderlijke kan boeiend zijn als alle zintuigen openstaan om het wonder te ontvangen. Dan is het onveranderlijke altijd anders. Daarom: de zeldzame keren dat ik hier aan kunst dacht, was het vooral in de hoop dat ze er niet was.<\/p>\n\n\n\n<p>Onverwacht en onaangekondigd botst men tijdens die tocht af en toe, midden in het woud en op het hoogste punt ervan, op de ru\u00efne van een eeuwenoude burcht die volkomen vervallen is. En nog opmerkelijker: regelmatig bevindt zich, statig op een bergtop, een kleine kerk, zomaar, soms een dagmars verwijderd van iedere bewoning. Ik kon het niet nalaten om telkens tot bij deze bouwwerken te klimmen en er vol belangstelling omheen te lopen, tot grote ergernis van mijn medereiziger. Hij keerde er ostentatief de rug naartoe. In zijn ogen is ieder artefact in deze ongerepte natuur een indringer. Hij beschouwde het als een onrecht, een verdringer die onrechtmatig het terrein bezet: nee aan het artefact, no to art.<br>Toch vraag ik me af waarom ik precies deze twee monumenten duldde - voor andere zou ik even ongenadig geweest zijn. Waarom zijn de ru\u00efne en de kerk w\u00e9l aanvaardbaar en zelfs thuis midden in de wilde natuur? Wat maakt juist hen tot waardige plaatsbekleders van de natuur?<br>De ru\u00efne erkent de natuurkrachten. Door er schijnbaar aan te weerstaan, laat ze de langzame tijd van de natuur tot zijn recht komen. Alhoewel in oorsprong een artefact, lijkt de ru\u00efne niet meer te behoren tot de kunstmatige wereld, die ook deze van de kunst is. De natuur heeft bezit van haar genomen. De ru\u00efne laat zich veroveren. Ze is transitief, immer in wording, in overgang. Ze verwijdert zich steeds verder van haar artifici\u00eble oorsprong en nadert steeds meer het opgaan in de natuur. Die voortdurende tussentoestand heeft een vluchtpunt: de volledige samensmelting. De impact van de natuurkrachten op de ru\u00efne is zichtbaar. Het is alsof stof tot stof weerkeert. Zo streeft het artefact naar verzoening door zich te schikken naar de tijd van de natuur en er zich aan te onderschikken. De ru\u00efne gaat een verbond aan met de trage tijd van de natuurkrachten.<\/p>\n\n\n\n<p>Dat deze krachten destructief zijn, is juist hun mogelijkheid om een nieuwe harmonie en schoonheid te scheppen, waar artefact en natuur in elkaar overvloeien, of beter, waar het artefact zich laat omarmen door de natuur. De ru\u00efne laat de natuur het werk doen. Langzaam maar zeker wordt zij het werk van de natuur en niet meer van haar makers. We worden geconfronteerd met een tijd groter dan de onze. Vooral hierin schuilt de magnitudo die het sublieme van de ru\u00efne uitmaakt. Vergeten we niet dat de ervaring van ru\u00efnes, los van haar romantische populariteit, historisch gekoppeld werd aan deze van het sublieme. Als \"kunstwerk\" in situ, als model van site-specificity is de ru\u00efne onovertroffen.<\/p>\n\n\n\n<p>Kan hetzelfde gezegd worden van dit afgelegen kerkje, dat zo belangeloos, vrij van elke eredienst, zijn plek gevonden heeft?<br>De diepe beleving van de natuur komt heel dicht in de buurt van een religieuze ervaring, zo ze er al niet mee samenvalt: \"A serious aesthetic approach to nature is close to the Spinozistic intellectual love of God-or-Nature in its totality\".3 Het achttiende-eeuwse, panthe\u00efstische gezichtspunt op de natuur, samengevat in het Deus sive natura blijft ook heden geldig. Tot dat besef komt de wandelaar in het woud. Het is een esthetische ervaring waarbij de mens zijn consubstantialiteit met de natuur ondervindt, alsof er een voorafgeschapen harmonie tussen hemzelf en de wereld bestond. Een beroep op God is daarbij niet nodig, de natuur zelf vervult die goddelijke rol perfect, Deus sive natura.<\/p>\n\n\n\n<p>\"The clearest way into the universe is through a forest wilderness\", schrijft John Muir.4 Men participeert lichamelijk en geestelijk, sensorisch en innerlijk aan de omgeving. Deze onderdompeling komt misschien nog het best overeen met de ervaring van een schilderij. Ongetwijfeld gaat de vergelijking nog verder op. Als er geen mooier gedicht is dan een boom, is het schilderij misschien wel de beste benadering hiervan. Dat heeft niets met mimesis te maken, wel alles met genesis. De natuur confronteert ons met genesis als dusdanig. Daarin imiteert het schilderij de natuur. Maar dat is een ander verhaal.<br>Wie zich in het woud begeeft, treedt als in een kerk binnen, \"the groves were God's first temples\".5 Het woud beangstigt ook wel (\"Grands bois, vous m'effrayez comme des cath\u00e9drales\", Baudelaire) door zijn grootsheid, zijn grenzeloosheid, zijn overmacht. Het heeft het fascinans et tremendum dat het kenmerk is van het sacrale.<\/p>\n\n\n\n<p>Ook hier is het sublieme de meest geschikte categorie om die ervaring te benoemen. Het sublieme in de natuur vertoont trouwens veel overeenkomsten met het sacrale. De zin voor het religieuze en de openheid voor het sublieme zijn nooit ver van elkaar verwijderd. Daar ligt de grens van ons begrijpen, de drempel naar de verwondering tegenover alles wat voorbij het weten ligt.<br>Het sublieme is het voornaamste moment van de esthetische ervaring die zich voltrekt tegenover de natuur.6 De ernstige ontmoeting met de natuur staat in het teken van het sublieme. Dat zal (of zou) altijd zo moeten blijven. Ze is een grenservaring waar het gewone en het alledaagse tegenover het buitengewone en grotere komen te staan.<\/p>\n\n\n\n<p>Het is dan ook verwonderlijk dat Karl Jaspers de natuurervaring niet opneemt in zijn beschrijving van de grenssituaties.7 Hieronder verstaat hij wezenlijke situaties die een diepgaande ondervinding van de grens van het bestaan veroorzaken en daardoor een transcendente zijnservaring vormen. Ze plaatsen de mens in een grens-situatie, die immanent is en terzelfdertijd verwijst naar de transcendentie. De grensweg tusen Oostenrijk en Sloveni\u00eb heeft ook in dat opzicht zijn naam niet gestolen. Hij is niet alleen een Erlebnisweg, maar ook een authentieke grenservaring die een licht werpt op het bestaan.<\/p>\n\n\n\n<p>De idee van het sublieme in de westerse esthetiek vindt niet toevallig haar oorsprong in de natuur. In de achttiende eeuw, wanneer de esthetica ontstaat, is de waardering voor de natuur haar model. Joseph Addison (1672-1719), Francis Hutcheson (1694-1746) en anderen vertrekken van de natuur als ht ideale object van de esthetische aanschouwing. Zij leggen tevens de grondslag voor het concept van het sublieme. In het begin van de eeuw noemt Addison het grote, het grootse, het onmetelijke als bron van esthetisch genot. Voorbeelden zijn een grenzeloze woestijn, bergketens en een wijds uitgestrekt water. Maar vooral Francis Hutcheson, onder andere met zijn Inquiry concerning Beauty, Order, Harmony and Design (1725), brengt een aantal moderne, esthetische concepten naar voor vanuit de natuurervaring.<\/p>\n\n\n\n<p>Veel van deze idee\u00ebn, waaronder die van het sublieme, bereiken hun hoogtepunt bij Kant. Ook Kant kent het sublieme enkel toe aan de natuur en niet aan de kunst.<\/p>\n\n\n\n<p>Pas de filosofie na Kant brengt hierin een kentering. Zij verliest haar oorsprong uit het oog. Zij richt al haar aandacht op de kunst en vergeet de natuur. De kunst wordt het bevoorrechte onderwerp van de filosofische esthetica. De natuur is niet langer exemplarisch voor het sublieme. De kunst eigent zich het sublieme toe.<\/p>\n\n\n\n<p>De esthetica van de natuur kwijnt weg. Mensen als Henri David Thoreau (1817-1862) met zijn onvolprezen Walden, or, Life in the woods (1854) brengen wel een nieuwe visie op de natuur, maar slagen er niet in gehoor te vinden bij de filosofen. Rond de eeuwwisseling is er John Muir (1838-1914). In zijn lange wandelingen wordt hij aangetrokken door de overweldigende natuurkrachten. Zijn A Thousand-Mile Walk in the Gulf bijvoorbeeld (lange voorloper van Richard Long - alleen vond Muir het niet nodig zijn wandelingen tot kunst uit te roepen) is nog steeds begeesterende literatuur. Maar ook zijn idee\u00ebn dringen niet door tot de filosofie en de esthetica. In de negentiende en twintigste eeuw is de natuur nauwelijks een object van interesse in het esthetische denken. De kunst eist alle aandacht voor zich op.<\/p>\n\n\n\n<p>Het is wachten op het artikel van Ronald Hepburn, \"Contemporary Aesthetics and the Neglect of Natural Beauty\" (1966), dat wijst op deze onverantwoorde hiaat.8 Zonder dat dit echt effect heeft op de \"grote\" filosofie, is er toch een belangrijke schare auteurs die de esthetica van de natuur een nieuwe impuls geven, zoals Allen Carlson en Arnold Berleant.9<\/p>\n\n\n\n<p>In een recenter artikel legt Hepburn een nadrukkelijk verband tussen de natuurervaring en het metafysische.10 Volgens hem verschaft de natuur inzichten over de zin van het leven, over de menselijke conditie en over de plaats van de mens in de kosmos (wij zijn ons meer bewust geworden van de kwetsbaarheid van de natuur). De natuur brengt de zin voor het mysterie voort (ten bewijze: de zogenaamde science-based approach van de natuurervaring, die door veel auteurs bepleit wordt, neemt het mysterie niet weg maar verhoogt het juist). Het lijkt erop dat dit verband tussen natuurbeleving en het metafysische de opvattingen in de natuuresthetica in de toekomst meer en meer zullen beheersen.<\/p>\n\n\n\n<p>Zo is het sublieme opnieuw \u00e9n als een aspect van de natuur \u00e9n als een metafysische dimensie in ere hersteld.<br>Ondertussen heeft het sublieme echter heel andere filosofische wegen gekozen en is het de voornaamste categorie geworden waarin de hedendaagse kunst zichzelf denkt. Samen met die kunst heeft het sublieme een gedaanteverandering ondergaan. De actuele theorie van het sublieme werd op de leest geschoeid van de huidige kunst en vice-versa.<\/p>\n\n\n\n<p>In welke mate Kant (en zijn voorgangers) hiertoe moesten verraden worden, is een andere kwestie. Maar de kern van zijn leer van het Erhabene werd alleszins opgepikt. Het sublieme ontstaat volgens Kant wanneer zich een tegenstrijd, Widerstreit, voordoet tussen de vermogens van zintuiglijke ervaring en redelijke reflectie. Er zijn idee\u00ebn die het voorstellingsvermogen te boven gaan. Dit conflict veroorzaakt in eerste instantie Unlust die echter omslaat in Lust wanneer het denken zich bewust wordt van het hogere dat boven de ervaring uitstijgt. Hierop kan (moet) de mens zich richten. Zo leidt dit uiteindelijk tot een positieve verzoening tussen mens en wereld, in feite hetzelfde als wat ook door de schoonheid in de natuur en in de kunst bewerkstelligd wordt. De tijdelijke wederzijdse afstoting van ervaring en rede maakt hun synthese des te sterker. In wezen liggen het schone en het sublieme in de natuur niet zo ver van elkaar af. Ultiem is er verzoening.<\/p>\n\n\n\n<p>De hedendaagse kunst heeft ontdekt dat ze de Widerstreit kan laten plaatsvinden met weglating van het positieve verzoeningsmoment (misschien had ze, in het licht van de recente geschiedenis, goede redenen om dit te elimineren en de nadruk te leggen op het onverzoende, maar ook dat is een andere kwestie). Het volstaat reeds dat een kunstwerk niet beantwoordt aan de verwachtingen die we erop projecteren. Het wekt dan onze wrevel op: \"dit kan toch geen kunst zijn!\" Dat is de eerste gevoelsmatige bevinding. De opdracht is daar niet in te blijven steken. Door reflectie kunnen we beslissen dat het aangebodene ondanks alles wel degelijk een gebeuren van kunst is. De wrevel slaat dan om in het plezierige besef een ingewijde te zijn. Daarom vertoont de hedendaagse kunst ook zulke \"Pathos der Pl\u00f6tzlichkeit\".11 Het onverwachte is alles. In dat ene dramatische moment moet het gebeuren, in de schok waarmee kunst en niet-kunst met elkaar geconfronteerd worden. Dat contrasteert scherp met de trage, langdurige tijd van de natuurbeleving.<\/p>\n\n\n\n<p>In hun opvatting van het sublieme komen beide esthetica's, deze van de kunst en deze van de natuur, thans dus wel erg lijnrecht tegenover elkaar te staan.<\/p>\n\n\n\n<p>Het schokkende, dat veel hedendaagse kunst kenmerkt, heeft in de natuur niets te zoeken. In de natuur bestaat alleen het positief esthetische. De kunst tracht zich moedig in de zonet beschreven negativiteit te handhaven. Het negatieve sublieme is het overheersende esthetische bewustzijn van onze tijd (in welke mate dit door een gans instituut wordt opgedrongen, is nog zo'n vraag).<\/p>\n\n\n\n<p>Hier blijkt de grondige asymmetrie tussen de natuur en de kunst, die heden gegroeid is.<\/p>\n\n\n\n<p>Het sublieme in de natuur bewaart de eerste en eigenlijke ervaring. In de hedendaagse kunst moet de eerste ervaring reflectief geweigerd worden. Deze tegenspraak constitueert het sublieme in de hedendaagse kunst. In de esthetische natuurbeleving kunnen ervaring en denken onmogelijk met mekaar een werkelijke tegenspraak vormen. De hedendaagse esthetica van de natuur legt, veel sterker nog dan Kant, de nadruk op de eenheid en zelfs versmelting van perceptie en reflectie. Beide gaan hand in hand. Zelfs in de eerste zintuiglijke ervaring is reeds een element van gedachte aanwezig, al was het impliciet. Maar men kan zich ook door-en-door bewust zijn van de diepste metafysische of religieuze grond (of ongrond) van alles.<\/p>\n\n\n\n<p>De esthetische natuurervaring kadert finaal in een metafysica die uitgaat van de fundamentele verbondenheid, eenheid en continu\u00efteit. Daarin wijkt ze grondig af van de hoofdstroom die de ontwikkeling van de westerse filosofie kenmerkt en waaraan ook de kunst schatplichtig is: het denken van het verschil, de fragmentering en de discontinu\u00efteit.<\/p>\n\n\n\n<p>De natuur spreekt een verbod uit op hedendaagse kunstwerken: no to contemporary art (het listige van de kunst is dat ze deze ontkenning van zichzelf weer tot kunst kan bevorderen).<\/p>\n\n\n\n<p>Dat kunstenaars dit verbod tarten, moet ons niet verwonderen. Zij overtreden daarmee het ongeschreven non-interventiepact. Wanneer dit slaagt - wanneer het kunstwerk wordt zoals de ru\u00efne of de kerk op de Erlebnisweg - is het een klein wonder. Meestal lukt het slechts min of meer. In ieder meer mogen we ons verheugen. Over ieder min moeten we geen leedvermaak hebben. Ook de nederlaag kan soms een wijze les zijn.<\/p>\n\n\n\n<p>(1) Uit Trees and other Poems (1914) van Joyce Kilmer (1886-1918). Opgenomen in Joyce Kilmer: Poems, Essays and Letters, New York, 1918.<br>(2) Gerhard Schulze, Die Erlebnisgesellschaft: Kultursoziologie der Gegenwart, Frankfurt am Main, 2000 (eerste uitgave 1992).<br>(3) Ronald W. Hepburn, The Reach of the Aesthetic: Collected Essays on Art and Nature, Aldershot, 2001, p.6.<br>(4) Linnie Marsh Wolfe (red.), John of the Mountains: The unpublished Journals of John Muir, Boston, 1938, p.313.<br>(5) William Cullen Bryant, A Forest Hymn (1825), opgenomen in Parke Godwin (red.), The Poetical Works of William Cullen Bryant, 1, New York, (1967), p.130-134.<br>(6) Mikel Dufrenne, Esth\u00e9tique et philosophie, Paris, 1967, p.45.<br>(7) Karl Jaspers, Philosophie, 2: Existenzerhellung, Berlin, 1956, p.201-254 (oorspronkelijk 1932).<br>(8) Ronald W. Hepburn, \"Contemporary Aesthetics and the Neglect of Natural Beauty\", in Bernard Williams &amp; Alan Montefiore (red.), British Analytical Philosophy, London, 1966, p.285-310.<br>(9) Zie onder andere: Alan Carlson, Aesthetics and the Environment: The Appreciation of Nature, Art and Architecture, London - New York, 2000; Arnold Berleant, Living in the Landscape: Toward an Aesthetics of Environment, (Lawrence), (1997).<br>(10) Ronald W. Hepburn, \"Landscape and the Metaphysical Imagination\", in Environmental Values, 5, 1996, p.191-204.<br>(11) Karl Heinz Bohrer, Pl\u00f6tzlichkeit: Zum Augenblick des \u00e4sthetischen Scheins, Frankfurt am Main, 1981.<\/p>\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Pierre-Olivier Rollin \/ Locus Solus (NL)<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<p>In Locus Solus, een roman uit 1914 van de Franse schrijver Raymond Roussel, toont de wetenschapper Martial Canterel zijn luxueuze landgoed met de toepasselijke naam Locus Solus aan enkele vrienden. Tijdens het bezoek -- een nogal uitgebreid initiatieparcours dat de hele roman in beslag neemt -- verrast de gastheer de genodigden met zeven wonderwerken die hijzelf gecre\u00eberd heeft en ge\u00efnstalleerd in het park. Elk van die zeven wonderwerken verwijst naar een specifieke fase van het parcours . De verbluffende machinerie\u00ebn fascineren de bezoekers buitenmatig, en dat geld natuurlijk ook voor de lezers -- de lezers van het boek en de bezoekers van het landgoed volgen hetzelfde parcours en zowel het bezoek als de lectuur blijken hen verder te leiden dan oorspronkelijk verwacht. Een soort bedwelming bevangt de bezoeker \u00e9n de lezer en beide maken iets buitengewoons mee.<br>Locus Solus inspireerde tot een veelheid van interpretaties en exegetische literatuur (en blijft dat nog steeds doen). Maar de lezer, zich al dan niet bewust van die uiteenlopende opvattingen, ondergaat net als de gelukkige intimi van Canterel een reeks ervaringen die een alledaagse wandeling niet licht zal bieden. Elk wonderwerk is als een halteplaats die beslissend is voor de bijzondere ervaring van de lezers\/bezoekers. Hun tocht is als een omzwerving door de tijd en ruimte -- dat geldt in elk geval voor de bezoekers van het park -- die wordt gemarkeerd door buitengewone creaties. Die tocht brengt onvermoede talenten aan het licht, zowel bij de bezoekers van het landgoed als bij de lezers van Roussels roman. Hier geldt in elk geval dat het geheel meer is dan de som van de delen.<\/p>\n\n\n\n<p>Bij het project Kunst &amp; Zwalm gaat het er niet zo verschillend aan toe. Het parcours doorheen de Zwalmvallei en het landelijke dorp met dezelfde naam wordt gemarkeerd door diverse typische interventies van hedendaagse kunst. Het is natuurlijk al lang geleden dat de kunst -- in het bijzonder de hedendaagse kunst -- ontsnapt is aan de sacrale sites waar ze angstvalling werd bewaakt, en onbekende gebieden ging verkennen. Contemporanea, op de ondergrondse parkings in Villa Borghese (Rome, 1973), de op geregelde tijdstippen plaatsgrijpende tentoonstelling Skulptur Projekte in M\u00fcnster, of Place St Lambert. Investigations in de kelderverdieping van het gelijknamige plein in Luik (1985) zijn alle voorbeelden van projecten op plekken ver verwijderd van de traditionele culturele instellingen.<\/p>\n\n\n\n<p>Kunst &amp; Zwalm sluit niet enkel aan bij deze tendens, maar het project promoveert de toeschouwer bovendien tot een actieve deelnemer aan het scheppingsproces van de kunst. Hij of zij krijgt de verantwoordelijkheid om keuzes te maken en dat houdt ook in dat de toeschouwer dingen kan uitsluiten. De toeschouwer kan doen wat hij wil, handelen zoals zijn persoonlijkheid, gemoedsgesteldheid, verlangens of angsten hem ingeven. In een artikel dat ik onlangs schreef voor het tijdschrift Context K, heb ik uitgelegd hoe vandaag de dag een \u201ctentoonstelling\u201d kan worden tot een \u201cgebeurtenis die de democratie verdiept\u201d: \u201cBij dit soort tentoonstelling worden de individuele bezoekers beschouwd als volwassen mensen die best zelf een benaderingsmodel kunnen kiezen aan de hand van de fragmenten die de tentoonstelling aanreikt -- een metaforische gebalde schets van de geschiedenis, maar ook van het heden. Dit soort tentoonstelling veronderstelt dat de bezoeker een verantwoordelijk individu is en niet een formateerbaar wezen en is dus het tegenovergestelde van het \u201cpedagogische\u201d of sturende model dat vandaag de dag nog steeds in zwang is.\u201d (1)<\/p>\n\n\n\n<p>Door de toeschouwer aan te sporen zelf op pad te gaan om de werken te zoeken -- soms zal hij inderdaad echt op jacht gaan, soms zal hij zich niet de moeite getroosten de werken te vinden -- wordt diezelfde toeschouwer essentieel voor de realisatie van de tentoonstelling: de toeschouwer levert een bijdrage aan de verwezenlijking van de tentoonstelling \u00e9n -- zoals we verderop zullen zien -- ook aan de meeste werken. Dat is een van de belangrijkste verwezenlijkingen van de kunst van de jaren negentig. De tentoonstelling is niet de eindbestemming van het kunstwerk, noch het \u201chappy end\u201d zoals de Franse kunstenaar Philippe Parenno het verwoordde, maar wel zoals Nicolas Bourriaud stelde \u201ceen ontmoetingsruimte, een plek die het midden houdt tussen een decor, een filmset en een documentatiezaal.\u201d (2)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Deelname en identiteit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Van alle dit jaar tentoongestelde werken, beantwoordt dat van Michael Dans het meest aan deze nieuwe definitie. De veelzijdige interventies van deze kunstenaar bestaan uit een voortdurend ondermijnen van gegeven situaties. Dans maakt daarbij handig gebruik van de betekenisverschuivingen en tussenruimtes die vanzelf ontstaan tussen de verschillende voorstellen die hem worden gedaan voor de creatie van een werk. Hij weigert zich te beperken tot het gebruik van \u00e9\u00e9n bepaald medium en vindt zijn inspiratie veeleer in conceptuele overwegingen die hij op bijzonder gevarieerde manier vorm geeft. Toch merken we enkele steeds terugkerende elementen in zijn werk. Dans geeft de voorkeur aan het gebruik van een hedendaagse vormentaal, die hij virtuoos hanteert, en stemt zijn interventies af op de typische karakteristieken van de instellingen waar hij werkt.<\/p>\n\n\n\n<p>Micha\u00ebl Dans laat zijn interventie dus steeds aansluiten bij de context van de tentoonstelling (de architectuur, het conceptuele kader,\u2026) zodat het werk steeds relevant is. Voor Kunst &amp; Zwalm kocht de kunstenaar met het hem toegewezen budget verschillende kleine edelstenen, die hij met een krachtig armgebaar over een veld uitspreidde. Op een muur van de boerderij naast het veld schreef hij vervolgens \u201cZeventien edelstenen zijn in het veld naast dit huis uitgestrooid.\u201d Dit kunstwerk is dus een artistiek \u201cgebaar\u201d: de kunstenaar verricht een handeling die het voorwerp kan zijn van een esthetische waardering en verschillende interpretaties toelaat. Het werk herinnert bijvoorbeeld aan het gebaar van de zaaier, een gebaar dat talloze malen vereeuwigd is in de klassieke kunst. Die associatie is des te sterker in de Zwalmstreek: die is van oudsher een landbouwgebied en de grond was er dus steeds de belangrijkste bron van inkomsten. De rijkdom die de aarde al eeuwen aan de mensen schenkt, wordt door de kunstenaar op een symbolische manier teruggeschonken.<\/p>\n\n\n\n<p>Behalve die agrarische metafoor schuilen er in het werk ook meer hedendaagse elementen die betrekking hebben op de verhouding van de kunstenaar (en bij uitbreiding van de mensheid in het algemeen) met de wereld die ons omringt. Het project lijkt gewoon een voorstel dat vooral de toeschouwer oproept een bijdrage te leveren. Zal hij van het traject afwijken en de boodschap gaan lezen op de muur van de boerderij? Zal hij de tijd nemen om het veld te bekijken waar de edelstenen zijn uitgestrooid? Zal hij misschien de edelstenen gaan zoeken? Dat hebben sommige bezoekers daadwerkelijk gedaan, waardoor ze een extra laag aan het werk toevoegden. Zal hij die stenen wel aandachtig zoeken? Met welke ogen zal hij voortaan het veld bekijken? De invloed van dit werk op de verhouding tussen het publiek, de bewoners van de regio en de site zal veel langer duren dan de drie weekends van de tentoonstelling alleen.<\/p>\n\n\n\n<p>Het effect van een kunstwerk was vroeger beperkt in de tijd, maar dat geldt vandaag de dag niet meer. Onze hedendaagse kunstwerken en tentoonstellingen roepen op de een of andere manier op om de verhouding met de wereld te herdefini\u00ebren. De vormelijke relaties tussen de ruimte, de tijd en de maatschappij moeten onder de loep worden genomen door zowel de bezoekers van de tentoonstelling als door de bewoners van de Zwalmstreek, die de belangrijkste betrokkenen zijn bij dit project. Sylvie Macias Dias bestudeert vooral de sociale verhoudingen in het dorp door het hercre\u00ebren van een oude winkel die eertijds naast een dorpscaf\u00e9 gelegen was. Het werk verwijst naar het geheugen en herinneringen, en de kunstenaar nodigde daarom de bewoners van het dorp uit om een avond te komen keuvelen over \u201cde goede oude tijd\u201d. Maar daarnaast schept het werk ook een netwerk van interpersoonlijke relaties tussen de kunstenaar en het publiek en tussen het publiek onderling -- dat is natuurlijk een logisch gevolg van de economische micro-activiteit van de plek in kwestie. Zoals bij de interventie van Michael Dans komt ook dit werk enkel tot zijn recht door de activiteit van de mensen die eraan deelnemen.<\/p>\n\n\n\n<p>Onze verhouding met de wereld is natuurlijk niet altijd harmonieus. Sommige situaties liggen aan de bron van conflicten en roepen weerstand of verzet op. De betoging is daarvan een archetypische uitingsvorm en is ondertussen uitgegroeid tot mythische proporties. In onze huidige wereld blijken de referentiekaders uit het verleden verouderd, maar nieuwe referentiesystemen blijken dan weer bijzonder onstandvastig. In die context heeft de betoging als politieke vorm grotendeels afgedaan. Bij het ontstaan ervan geassocieerd met de arbeidende klasse, heeft de betoging te lijden onder de transformaties die ook de klasse van de arbeiders heeft ondergaan. In onze huidige wereld is die versnipperd, miskend en veroordeeld om te leven in stilte, zoals in de film Reprise van Herv\u00e9 Leroux: \u201cDe arbeiders worden dubbel uitgesloten: hun fabrieken sluiten de deuren en ze worden het zwijgen opgelegd, alsof ze gewoon uitgewist worden.\u201d Datzelfde geldt misschien ook wel voor die andere grote groep die werkzaam is in de primaire sector van de economie: de landbouwers.<\/p>\n\n\n\n<p>In de mate dat de macht afbrokkelt en oplost in een veelheid van meer en meer onzichtbare vertakkingen, wordt de toegang tot de symbolische ruimte van de straat gemakkelijker gemaakt. In onze hoofdsteden is er wel elke dag een betoging. Maar anderzijds worden die betogingen meer en meer door de wet geregeld, d.w.z. ze worden aan banden gelegd en men zorgt er voor dat ze geen effect hebben. Terwijl betogingen ooit spontaan ontstonden en snel groeiden, worden ze nu onderworpen aan \u201cacademische\u201d regels. De betoging is verstard in een formalisme dat wordt opgelegd door juridische beschikkingen en stelt daarom geen substanti\u00eble eisen meer. Elke \u201cexplosie\u201d wordt overigen gereduceerd tot een stijloefening -- daarvoor zorgen de juridische en politieke macht en de media wel. De beeldvorming rond manifestaties verstart, wordt geformaliseerd door fotoagentschappen of de televisie. Kunstenaars als Patrick Gunst zoeken daarom een nieuwe -- incorrecte -- inhoud voor de betoging. Ter gelegenheid van de tentoonstelling verzon hij een manier om de weerstand die de hedendaagse kunst bewust en onbewust oproept vorm te geven. Op een enorm doek naast een huis zien we een groep betogers met de slogan \u201cNo to Contemporary Art\u201d. Aan de bezoekers van de tentoonstelling en de bewoners van de streek werden ook nog eens T-shirts uitgedeeld, waardoor het publiek in een paradoxale positie geraakt die op een bepaalde manier doet denken aan sommige politieke betogingen.<\/p>\n\n\n\n<p>Twee elementen die een essentieel onderdeel zijn van de \u201cplattelandsidentiteit\u201d worden meesterlijk gecombineerd in de interventie van Reggy Timmermans en B\u00e9atrijs Albers: het landschap en het voetbalteam! Deze twee kunstenaars hebben een voetbalveld afgebakend in een populierenbos waarin de bomen op strenge rijen aangeplant zijn. Een meer stereotiep beeld van het \u201cplatteland\u201d dan dit harmonieus bos is nauwelijks denkbaar. Toch is er iets paradoxaals met dit beeld, want de natuur is er strikt georganiseerd! In dit bos hebben de kunstenaars de lijnen van een voetbalveld getekend, zo goed en zo kwaad als dat kan tussen de bomen en oneffenheden. Voetbal wordt traditioneel geassocieerd met het arbeidersmilieu en heeft sterk bijgedragen aan de ontwikkeling van het klassenbewustzijn van de arbeiders. (3) Maar de sport is ook doorgedrongen tot het platteland, waar hij een gelijkaardige rol gespeeld heeft bij de creatie van lokale en zelfs regionale identiteiten.<\/p>\n\n\n\n<p>Op een grappige en luchthartige manier combineert dit werk dus twee elementen van de plattelandsidentiteit, die ondertussen echter aan het teloorgaan is. Daarvoor zijn twee redenen aan te wijzen. Enerzijds is er de steeds toenemende verstedelijking van het platteland en als gevolg daarvan verbreidt de kitscherige eensgezinsarchitectuur zich steeds meer -- het platteland wordt een \u201cdisneypark\u201d. Anderzijds zijn er steeds meer mogelijkheden om zijn vrije tijd in te vullen: het publiek versnippert en doet niet meer mee met gemeenschappelijke activiteiten. Voor de tijdsduur van een bijna onmogelijke match hebben Reggy Timmermans en B\u00e9atrijs Albers gepoogd om het netwerk van de sociale relaties weer op te bouwen. Dat netwerk is veel complexer is dan ooit gedacht. Het brengt de leden van de plattelandsgemeenschappen bij elkaar en verleent hun een niet scherp begrensde, maar toch levende identiteit.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Landschappen als maatschappelijke constructie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jean-Marie Bytebier bouwt verder op die gedachte, maar op een meer conceptuele manier. Deze kunstenaar schildert een louter fictief, bijna gestileerd landschap. De kunstenaar stelt zich echter niet tevreden met het uitsluitend tonen van een beeld van het platteland. Hij heeft het werk op zo\u2019n manier ge\u00efnstalleerd dat de toeschouwer verplicht is het werk \u201cals\u201d landschap te zien, d.w.z. als een materi\u00eble en mentale constructie die verbonden is met een maatschappelijke en historische context. De kunstenaar heeft zijn brede schilderij ge\u00efnstalleerd op ooghoogte, in een niet meer gebruikte duiventil. Op die manier confronteert hij de bezoekers met een weids \u201cspektakel\u201d, een stuk natuur dat niet anders dan als landschap kan gezien worden. Door het publiek de trap van de duiventil te laten beklimmen, reactiveert ook Bytebier de economische en menselijke relaties met behulp van de maatschappelijke constructie die het landschap in feite is. De duiventil zelf is volledig gesloten, wat de bezoekers dan weer confronteert met hun eigen isolement.<\/p>\n\n\n\n<p>In zijn vreemde, cirkelvormige observatorium gaat Dirk Zoete op een gelijkaardige manier te werk. Het werk is geplaatst op een hoogte. Het is dus al van ver zichtbaar en biedt een vrij uitzicht over de streek. De installatie beoogt echter de reconstructie van een inwendige ruimte. De natuur die Zoete ons toont is de representatie van een landschap: foto\u2019s en een \u201cmaquette\u201d. De oneffenheden van de bodem van de maquette doen denken aan visuele beelden, terwijl we door gaten geconfronteerd worden met de \u201cwerkelijkheid\u201d. Zoetes werk is een mentale constructie die de orde van de dingen ondermijnt, zoals ook het vreemde schepsel van Caroline Coolen, een mismaakte vogelverschrikker, die verdwaald is te midden van de velden. Het werk is een vreemd ogende sculptuur, waarvan de huid bedekt is met stukken van landkaarten.<\/p>\n\n\n\n<p>Beide installaties fungeren als een visueel baken in het landschap en stellen op een radicale manier vragen over de beweegredenen van de bezoekers. Wat komen die doen op het platteland? Wat zoeken ze? Iets dat ze niet kennen of nog niet ervaren hebben? Of algemener: reizen we om dingen te ontdekken die we niet kennen -- met het risico dat ze ons niet bevallen? Of reizen we juist om de bevestiging te vinden van datgene wat we menen te kennen? In hoeverre zijn we in staat ons om onze culturele bakens te verzetten? Kunnen we afstand nemen van de representaties die onze cultuur gevormd hebben? Want houdt een fysieke verplaatsing niet een zoektocht in naar een mentaal beeld dat al aan het vervagen is, dat zelfs al uitgewist is of zelfs niet meer was dan een waanvoorstelling?<\/p>\n\n\n\n<p>Het is precies de herinnering aan het landschap die Jean-Pierre Ransonnet overhoudt en die zijn oeuvre structureert. Diep begraven emoties en vage herinneringen krijgen gestalte in de verschillende lagen van het doek. Ze vermengen er zich met grafische tekens en kleurvlakken, laven zich aan de mogelijkheden die schuilen in de herinnering aan de gestes van de schilder en de intrinsieke kwaliteiten van de picturale materie. Het doek toont ons nog de seismografische afdrukken van het lichaam dat verdiept was in de realisatie ervan en dat als een recipi\u00ebnt was voor de talrijke gewaarwordingen die of vergeten zijn, of opnieuw tot leven komen door een ge\u00efmproviseerde geste. Ransonnets kleurpalet wordt gedomineerd door diverse tinten groen en geel. Deze schilderkunst verbindt de bijzondere sensaties van de schilder met een natuurlijke omgeving en activeert een zintuiglijk geheugen dat ons vage, onduidelijke herinneringen toont, die echter nooit helemaal uitgedoofd zijn.<\/p>\n\n\n\n<p>Terwijl Jean Pierre Ransonnet ons een panoramische blik biedt, cre\u00ebert Luc Dondeyne liever sc\u00e8nes uit het leven gegrepen, waarbij het individu centraal staat. Ransonnet keert zich af van de menselijke figuur -- de mens lijkt soms een spookverschijning in zijn werk -- niet omdat de mens buiten het tafereel staat dat hij afbeeldt, maar omdat het landschap in de mens zelf aanwezig is. Dondeyne beeldt levensechte taferelen uit, niet om ons een anekdote te tonen, maar om de allegorische en po\u00ebtische draagwijdte ervan zichtbaar te maken. De kunstenaar isoleert en hercomponeert uiteenlopende beelden: het armgebaar van een duivenmelker, een fietser die stopt, een processie van gelovigen die voorbijtrekt,\u2026 Zowel in zijn tekeningen als in zijn schilderijen sublimeert Dondeyne de waarde van de menselijke geste, de universele waarde van het maatschappelijk handelen. Het is precies de intensiteit van de menselijke activiteit die Dondeyne ons schetst.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Transformatie \/ reconstructie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>In de context van Kunst &amp; Zwalm 2005 biedt het werk van No\u00ebl Drieghe verademing, want het spoort aan tot stille overpeinzingen. Het werk is vanop de straat niet zichtbaar, omdat het ge\u00efnstalleerd is in een priv\u00e9-tuin. Om het werk te ontdekken is de bezoeker verplicht om binnen te treden in de vertrouwde omgeving van de tuin. De beslotenheid van de tuin -- een weerspiegeling van de symbolische functie ervan in de Middeleeuwen -- nodigt uit tot contemplatie en intimiteit. In die welhaast spirituele omgeving cre\u00ebert de reeks minimalistische beelden een muzikaal ritme dat de meditatieve sfeer die de beelden uitstralen nog versterkt.<\/p>\n\n\n\n<p>Bij een project als Kunst &amp; Zwalm kan het landschap ook het voorwerp van een tijdelijke transformatie worden. De kunstenaars veroorzaken barsten in de te alledaagse ordening van de dingen. Op die manier onthullen ze ons iets ongewoons dat ons visueel treft of roepen ze een herinnering op die bijna vervaagd was. Dat is het geval met Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard en Heidi Voet. Reeds verschillende jaren brengt Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard een soort \u201cmechanische po\u00ebzie\u201d. Het geluid van een motor brengt daarbij een magisch gebrom voort, een rookpluim versluiert een landschap waarvan men weet dat het prachtig is, het schuim van scheerzeep verandert in een suikerspin of de baard van de kerstman, planten groeien uit wollen mutsen. Gemaakt onschuldig confronteert Gaillard ons op scherpzinnige wijze met een wereld die existenti\u00eble vragen oproept over de absurditeit van het leven.<\/p>\n\n\n\n<p>In zijn installatie gebruikt Gaillard plastic landbouwfolie, waarmee hij een immense langwerpige vorm maakt die wordt opgeblazen door een ventilator, waardoor de folie af en toe een schokkende beweging maakt. Voortdurend onderhevig aan krampen lijkt deze vorm ons imaginaire herinneringen in te fluisteren. Maar vooral het ongepaste karakter van het werk in het landschap confronteert ons met existenti\u00eble vragen over de absurditeit van ons leven. Is dit werk niet een metafoor voor het menselijk lot? Op die vraag antwoordt Gaillard echter met enige humor: als het leven een grap is, dan is het toch leuker het ernstig te nemen!<\/p>\n\n\n\n<p>Heidi Voet werd aangetrokken door een oude molen -- ooit een belangrijk element in het dorpsleven. Het gebouw ligt er nu verwaarloosd bij en de ru\u00efnes laten ons zien wat er overblijft van een tijd die voorgoed voorbij is. De kunstenaar heeft een nieuw dak gebouwd voor de molen en heeft daarbij de originele complexe configuratie van het gebouw gerespecteerd -- maar ze heeft wel het dak gekanteld, alsof het door een plotse windvlaag werd afgerukt en intact werd neergesmakt. De interventie van de kunstenaar deconstrueert de architectuur en verleent het gebouw een nieuwe, meer abstracte uitstraling. Het \u201cheringerichte\u201d gebouw is niet langer een louter historisch monument, maar is getransformeerd tot een plastische vorm in het landschap. Voet benadrukt daarmee de sculpturale kwaliteit van alle architectuur en individualiseert de molen door haar interventie.<\/p>\n\n\n\n<p>Het ging de kunstenaar er echter niet enkel om de architecturale vorm te abstraheren, maar ook om het gebouw nieuw leven in te blazen. Wanneer we de molen naderen, horen we een geluid dat versterkt wordt door een geluidsinstallatie. Is dit het stromen van water? Het lawaai van een machine? Of nog een ander geluid? Door deze eenvoudige ingreep evoceert de kunstenaar het belang van deze plek voor de mensen die in het dorp wonen. Uiteraard maakt haar interventie ook de herinnering aan de site wakker, maar vooral roept zij het beeld op van de maatschappelijke relaties die door de aanwezigheid van de molen ontstonden, van de menselijke relaties die voortsproten uit een economische activiteit die vandaag de dag verdwenen is. Door haar interventie brengt ze het publiek naar de site, zodat die tijdelijk terug tot leven komt.<\/p>\n\n\n\n<p>En zo komt er een einde aan onze wandeling langs de Zwalm, een wandeling die ons liet kennismaken met de opvallende installaties en interventies van diverse kunstenaars. Zoals in de Locus Solus van Roussel waarnaar ik verwees in mijn inleiding, was ook dit parcours meer dan een simpel rijtje kunstwerken. Het netwerk van relaties dat ontstond door deze manifestatie heeft een extra dimensie verleend aan de tentoonstelling en aan de kunstwerken een extra gelaagdheid toegevoegd. Door het traject te volgen (te voet, met de fiets of de auto) en te doen wat de kunstenaars ons vroegen -- of juist te weigeren dat te doen -- hebben de inwoners van Zwalm en het publiek hun verhouding met de natuur en het landschap geherdefinieerd. Alle hebben ze keuzes moeten maken en dus ook dingen verworpen. Hun aanwezigheid heeft ook de tentoonstelling getransformeerd, d.w.z. dat de bezoekers zelf hebben bijgedragen aan ge\u00efndividualiseerde modellen voor een nieuwe identiteit van de tentoonstelling.<\/p>\n\n\n\n<p>(1) Rollin Pierre Olivier, De Tentoonstelling als verdiepingsmoment van de democratie, in: Context K #2, 2005, p. 89 95.<br>(2) Bourriaud Nicolas, Postproduction, Dijon, Les Presses du R\u00e9el, p. 67.<br>(3) Cfr. William Nuytens, La Popularit\u00e9 du football. Sociologie des supporters de \u00e0 Lens et \u00e0 Lille, Artois Presses Universit\u00e9, Lille, 2003.<\/p>\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Pierre-Olivier Rollin \/ Locus Solus (FR)<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<p>Dans Locus Solus, l\u2019ouvrage de Raymond Roussel, le savant Martial Canterel fait visiter sa somptueuse propri\u00e9t\u00e9, justement appel\u00e9e Locus Solus, \u00e0 quelques-uns de ses amis. Au cours de la longue visite, sorte d\u2019itin\u00e9raire initiatique qui dure le temps du livre, il propose \u00e0 l\u2019admiration de ses h\u00f4tes chacune des sept merveilles qu\u2019il a cr\u00e9\u00e9es et install\u00e9es dans son parc, balisant sept \u00e9tapes sp\u00e9cifiques. Ses stup\u00e9fiantes machineries fascinent les visiteurs, comme le lecteur d\u2019ailleurs ; leur cheminement est commun et la visite-lecture s\u2019av\u00e8re un voyage bien au-del\u00e0 de ce \u00e0 quoi ils s\u2019attendaient initialement ; une sorte de vertige profond qui transcende la promenade, comme la lecture, et qui en fait une exp\u00e9rience d\u2019une autre nature.<br>Qu\u2019il soit conscient ou non des multiples interpr\u00e9tations et ex\u00e9g\u00e8ses auxquelles l\u2019\u0153uvre a donn\u00e9 lieu et continuera de donner lieu, le lecteur, comme les heureux intimes de Canterel, passe par une s\u00e9rie d\u2019\u00e9tats qu\u2019une promenade ordinaire ne pourrait offrir seule. Autant de stations donc, induites par la visite-lecture, qui constituent les moments d\u00e9terminants de cette exp\u00e9rience particuli\u00e8re : une d\u00e9ambulation temporelle et spatiale \u2014\u00e0 tout le moins pour les visiteurs de la propri\u00e9t\u00e9\u2014, ponctu\u00e9e de cr\u00e9ations exceptionnelles, convoquant des aptitudes particuli\u00e8res, tant dans le chef des heureux visiteurs de Canterel que dans celui du lecteur de Roussel ; un itin\u00e9raire o\u00f9 le tout vaut assur\u00e9ment bien plus que la somme des parties.<br>Probablement n\u2019en est-il pas fort diff\u00e9remment avec un projet comme Kunst &amp; Zwalm. Le parcours propos\u00e9, autour de la vall\u00e9e de la Zwalm, dans la bourgade champ\u00eatre du m\u00eame nom, se ponctue d\u2019interventions artistiques de natures diverses, tels que la cr\u00e9ation contemporaine peut aujourd\u2019hui les proposer. Certes, il y a aujourd\u2019hui bien longtemps que l\u2019art, principalement contemporain, s\u2019est \u00e9chapp\u00e9 des lieux qui le consacraient jalousement, pour se r\u00e9pandre \u00e0 travers des territoires inaccoutum\u00e9s. Depuis Contemporanea, dans les parkings souterrains de la Villa Borghese, \u00e0 Rome, en 1973, jusqu\u2019au r\u00e9gulier Skulptuur Projekte, \u00e0 Munster, en passant par Place St Lambert. Investigations, dans les sous-sols de la place du m\u00eame nom, \u00e0 Li\u00e8ge, en 1985, l\u2019art s\u2019est insinu\u00e9 jusqu\u2019en des lieux fort \u00e9loign\u00e9s des institutions culturelles classiques.<br>Kunst &amp; Zwalm s\u2019inscrit dans cette tendance qui non seulement place l\u2019art hors des lieux qui lui sont traditionnellement consacr\u00e9s, mais en outre, le projet fait aussi du spectateur un agent actif du processus de l\u2019art ; un acteur enti\u00e8rement responsable, charg\u00e9 d\u2019op\u00e9rer des choix, donc d\u2019exclure aussi, dans le corpus de formes que lui offre la manifestation. Libre \u00e0 lui de se comporter comme il l\u2019entend, d\u2019agir selon sa personnalit\u00e9, ses envies, ses d\u00e9sirs, ses craintes et angoisses. Dans un article que m\u2019avait r\u00e9cemment demand\u00e9 la revue Context K, j\u2019avais choisi d\u2019expliquer comment, aujourd\u2019hui, la forme exposition peut aujourd\u2019hui devenir un \u00ab moment d\u2019approfondissement de la d\u00e9mocratie \u00bb : \u00ab Dans cette forme d\u2019exposition, les individus sont consid\u00e9r\u00e9s comme suffisamment matures pour constituer eux-m\u00eames leurs mod\u00e8les, \u00e0 travers la fragmentation que constitue l\u2019exposition, condens\u00e9 m\u00e9taphorique non seulement de l'Histoire mais aussi du pr\u00e9sent. Elle postule le visiteur comme entit\u00e9 responsable et non comme entit\u00e9 formatable ; soit l\u2019option contraire d\u2019un mod\u00e8le \u00ab p\u00e9dagogique \u00bb donc directif, encore maladroitement revendiqu\u00e9 de nos jours. \u00bb(1)<\/p>\n\n\n\n<p>En invitant le spectateur \u00e0 baguenauder \u00e0 la recherche des \u0153uvres, parfois en les d\u00e9busquant, parfois en ne se donnant pas la peine de les retrouver ou d\u2019y participer, l\u2019exposition l\u2019autorise \u00e0 \u00eatre une condition essentielle de sa r\u00e9alisation : le spectateur contribue \u00e0 l\u2019accomplissement de l\u2019exposition, comme \u00e0 celui \u2014nous le verrons plus loin\u2014 de la plupart des \u0153uvres. C\u2019est l\u2019un des apports consid\u00e9rables de l\u2019art des ann\u00e9es 90. L\u2019exposition n\u2019est plus seulement la finalit\u00e9 de l\u2019\u0153uvre, son \u00ab happy end \u00bb comme peut le dire l\u2019artiste fran\u00e7ais Philippe Parreno, c\u2019est devenu, pour reprendre l\u2019expression de Nicolas Bourriaud, \u00ab un espace de cohabitation, une sc\u00e8ne ouverte \u00e0 mi-chemin entre le d\u00e9cor, le plateau de tournage et la salle de documentation. \u00bb(2)<br><strong>Participations et identit\u00e9s<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Des \u0153uvres pr\u00e9sent\u00e9es lors de cette \u00e9dition, c\u2019est assur\u00e9ment celle de Michael Dans qui r\u00e9pond le mieux \u00e0 cette d\u00e9finition nouvelle. Les interventions prot\u00e9iformes de cet artiste se construisent en perp\u00e9tuel d\u00e9calage et d\u00e9tournement de situations. Michael Dans profite des glissements et interstices qui se cr\u00e9ent au sein des diff\u00e9rentes propositions de travail qui lui sont faites. Refusant de s\u2019attacher \u00e0 un m\u00e9dium particulier, il est davantage motiv\u00e9 par des pr\u00e9occupations plus conceptuelles, qu\u2019il concr\u00e9tise par des formulations extr\u00eamement vari\u00e9es. On y per\u00e7oit toutefois une certaine r\u00e9currence qui consiste \u00e0 se d\u00e9ployer, avec l\u2019aisance d\u2019un surfeur, \u00e0 travers les langages contemporains et \u00e0 moduler ses propositions selon les caract\u00e9ristiques des institutions qui les relayent.<br>Ainsi Michael Dans inscrit chaque fois sa proposition dans un rapport sp\u00e9cifique avec les contextes de l\u2019exposition (architectural, conceptuel etc.) afin qu\u2019elle g\u00e9n\u00e8re une pertinence propre. A l\u2019occasion de Kunst &amp; Zwalm, l\u2019artiste a utilis\u00e9 son budget de production pour acqu\u00e9rir diff\u00e9rentes vari\u00e9t\u00e9s de petites pierres pr\u00e9cieuses qu\u2019il a lanc\u00e9es, d\u2019un geste vigoureux, dans un champ, se contentant d\u2019\u00e9crire sur le mur d\u2019une ferme adjacente : \u00ab Dix-sept pierres pr\u00e9cieuses ont \u00e9t\u00e9 lanc\u00e9es dans la prairie attenante \u00e0 cette maison \u00bb. L\u2019\u0153uvre tient donc du \u00ab geste \u00bb artistique : une action accomplie par l\u2019artiste, qui peut faire l\u2019objet d\u2019une appr\u00e9ciation esth\u00e9tique propre, et g\u00e9n\u00e9rer des pistes d\u2019interpr\u00e9tation tr\u00e8s diff\u00e9rentes. Ainsi, un discours plus consensuel pourrait \u00e9voquer l\u2019attitude du semeur, dont la gestuelle a \u00e9t\u00e9 immortalis\u00e9e par l\u2019histoire de l\u2019art classique ; \u00e0 fortiori dans la r\u00e9gion agricole de Zwalm o\u00f9 la terre a longtemps \u00e9t\u00e9 la principale ressource \u00e9conomique. L\u2019artiste rendant symboliquement \u00e0 la terre la richesse qu\u2019elle a offerte durant des si\u00e8cles.<br>Toutefois, au del\u00e0 de cette m\u00e9taphore agraire, l\u2019\u0153uvre met en jeu d\u2019autres pr\u00e9occupations plus contemporaines, celles qui red\u00e9finissent les rapports de l\u2019artiste \u2014et partant, des hommes\u2014 au monde qui les entoure. Dans ce projet qui tient davantage de la proposition, c\u2019est la participation du spectateur qui est convoqu\u00e9e : Celui accomplit-il le chemin (hors parcours) pour aller lire la phrase inscrite sur le mur ? Prendra-t-il le temps de regarder vers le champ qui fait face \u00e0 la maison et o\u00f9 ont \u00e9t\u00e9 lanc\u00e9es les pierres pr\u00e9cieuses ? Ira-t-il jusqu\u2019\u00e0 les rechercher, comme certains l\u2019ont fait, ajoutant une \u00e9paisseur suppl\u00e9mentaire \u00e0 l\u2019\u0153uvre ? Avec quelle attention ? Et comment regardera-t-il d\u00e9sormais ce champ ? Bien au-del\u00e0 des trois week-ends que dure la manifestation, l\u2019\u0153uvre continuera de modifier les rapports entre le site, les visiteurs et les habitants de la r\u00e9gion.<br>Car aujourd\u2019hui, les cons\u00e9quences d\u2019une \u0153uvre, comme d\u2019une manifestation artistique, d\u00e9passent les limites temporelles qui les r\u00e9gissaient traditionnellement. Elles invitent \u00e0 red\u00e9finir, sous une forme ou une autre, les relations au monde : les rapports ainsi formalis\u00e9s \u00e0 l\u2019espace, au temps et au corps social sont \u00e0 poursuivre par les visiteurs, comme par les habitants de Zwalm, premiers acteurs de ce projet. L\u2019installation de Sylvie Macias-Dias remettait particuli\u00e8rement en jeu ces rapports sociaux, par la recr\u00e9ation d\u2019un ancien magasin, jadis attenant \u00e0 un caf\u00e9 de village. Bien au-del\u00e0 de la dimension m\u00e9morielle qu\u2019impliquait l\u2019\u0153uvre \u2014l\u2019artiste a invit\u00e9 la population, une soir\u00e9e, \u00e0 venir parler du \u00ab bon vieux temps \u00bb\u2014 c\u2019est tout un r\u00e9seau d\u2019\u00e9changes interpersonnels qui s\u2019\u00e9tablissait entre l\u2019artiste et les personnes, comme entre les personnes entre elles, corollaire in\u00e9vitable de la micro-activit\u00e9 \u00e9conomique de l\u2019endroit. Comme pour l\u2019intervention de Michael Dans, l\u2019\u0153uvre ne prenait vraiment sa pleine mesure que avec l\u2019activit\u00e9 des gens qui y participaient.<br>Les rapports au monde ne s\u2019op\u00e8rent \u00e9videmment pas sur le seul mode convivial ; des situations peuvent s\u2019av\u00e9rer conflictuelles et g\u00e9n\u00e9rer des oppositions et r\u00e9sistances, dont la manifestation est l\u2019une des formes arch\u00e9typales, devenue d\u00e9sormais mythologique. Dans le contexte mondial actuel, o\u00f9 les mod\u00e8les r\u00e9f\u00e9rentiels du pass\u00e9 sont d\u00e9sormais caduques et o\u00f9 les nouveaux s\u2019av\u00e8rent extr\u00eamement fluctuants, la manifestation comme forme politique est largement remise en cause. Associ\u00e9e d\u00e8s ses origines \u00e0 la classe ouvri\u00e8re, elle p\u00e2tit des transformations que traverse celle-ci, d\u00e9sormais parcellis\u00e9e, ni\u00e9e et r\u00e9duite \u00e0 forme \u00e0 cette mutit\u00e9 qu\u2019\u00e9voque Herv\u00e9 Leroux dans son film Reprise : \u00ab Les ouvriers sont doublement exclus : on ferme leurs usines et on les prive de parole, comme s\u2019ils \u00e9taient effac\u00e9s \u00bb. Probablement, la situation n\u2019est-elle pas diff\u00e9rente pour l\u2019autre grande corporation de l\u2019\u00e9conomie primaire, les agriculteurs.<br>A mesure que le pouvoir se d\u00e9lite et se dissout en une multitude de ramifications de plus en plus invisibles, l\u2019espace symbolique de la rue est plus facilement conc\u00e9d\u00e9 ; les grandes capitales connaissent pr\u00e8s d\u2019une manifestation par jour. Mais, corollaire \u00e0 cette facilit\u00e9 d\u2019acc\u00e8s, la forme est de plus en plus pr\u00e9cis\u00e9ment l\u00e9galis\u00e9e, donc restreinte et rendue inop\u00e9rante. Jadis spontan\u00e9e ou sommairement \u00e9bauch\u00e9e, la manifestation \u00ab s\u2019acad\u00e9mise \u00bb : elle se fige dans le formalisme que lui impose les dispositions juridiques et par l\u00e0 m\u00eame se vide de sa substance revendicatrice. Elle n\u2019est plus qu\u2019un effet de style auquel tout \u00ab d\u00e9bordement \u00bb est s\u00e9v\u00e8rement condamn\u00e9 juridiquement, politiquement et m\u00e9diatiquement. Sa repr\u00e9sentation se fige, format\u00e9e par les agences de photojournalisme ou de t\u00e9l\u00e9vision. Les artistes la r\u00e9investissent alors pour lui conf\u00e9rer un contenu individuel ou inappropri\u00e9, comme Patrick Guns qui y trouve l\u2019occasion d\u2019exprimer le rejet dont fait l\u2019objet, consciemment et inconsciemment, l\u2019art contemporain. Une immense b\u00e2che, attenante \u00e0 une maison, montre un groupe de manifestants reprenant le slogan : \u00ab No to Contemporary Art \u00bb. Tandis que des T-Shirt \u00e9taient distribu\u00e9s aux habitants de Zwalm et visiteurs de l\u2019exposition, les pla\u00e7ant ainsi dans une position paradoxale qui n\u2019est pas sans \u00e9voquer certaines situations globalis\u00e9es de manifestation politique.<br>Deux donn\u00e9es constitutives, parmi d\u2019autres, d\u2019une \u00ab identit\u00e9 \u00bb campagnarde sont magistralement reli\u00e9es dans l\u2019intervention de Reggy Timmermans et B\u00e9atrijs Albers : le paysage et l\u2019\u00e9quipe de football ! Les artistes ont en effet dessin\u00e9 un terrain de football dans un alignement de peupliers, \u00e0 l\u2019ordonnancement rigoureux. Difficile de construire une image plus st\u00e9r\u00e9otyp\u00e9e de la \u00ab campagne \u00bb que cet harmonieux ensemble d\u2019arbres ; quoiqu\u2019il s\u2019agisse aussi d\u2019une image paradoxale puisque c\u2019est bien d\u2019une nature organis\u00e9e qu\u2019il s\u2019agit ! A cette image, les artistes lui greffent celle d\u2019un terrain de football, trac\u00e9 tant bien que mal entre les arbres et les bosses. Traditionnellement associ\u00e9 au milieu ouvrier dont il a largement contribu\u00e9 \u00e0 la formalisation de la conscience de classe (3), le football s\u2019est \u00e9galement r\u00e9pandu dans le campagne, o\u00f9 il a jou\u00e9 un r\u00f4le similaire dans la cr\u00e9ation des identit\u00e9s locales, voire r\u00e9gionales.<br>Ainsi, sous un mode amusant et d\u2019apparence badine, cette proposition simple met en jeu deux composantes de la repr\u00e9sentation identitaire de la campagne ; composantes aujourd\u2019hui en voie de disparition face, d\u2019une part, \u00e0 l\u2019urbanisation croissante et son corollaire architectural, le kitch pavillonnaire (une \u00ab disneylisation \u00bb de la campagne), et, d\u2019autre part, la multiplication des formes de loisirs qui parcellise les publics et \u00e9loigne les populations des activit\u00e9s collectives. Le temps d\u2019un match presque impossible, Reggy Timmermans et B\u00e9atrijs Albers ont tent\u00e9 de retisser les rapports sociaux, nombreux et bien plus complexes que l\u2019on ne le pense, qui organisaient les communaut\u00e9s villageoises et constituaient des biographies identitaires, floues mais vivaces.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Le paysages comme construction sociale<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prolongeant cette r\u00e9flexion, mais de mani\u00e8re plus conceptuelle cette fois, Jean-Marie Bytebier recompose un paysage pictural de pure fiction, presque stylis\u00e9. Toutefois, l\u2019artiste ne s\u2019est pas contenter de fournir une image d\u2019un paysage de campagne : son dispositif obligeait le spectateur \u00e0 le voir \u00ab comme \u00bb un paysage, c\u2019est-\u00e0-dire comme une construction, \u00e0 la fois physique et mentale, socialement et historiquement situ\u00e9e. Installant sa longue peinture dans un pigeonnier d\u00e9saffect\u00e9, \u00e0 hauteur des yeux, au fond d\u2019un jardin, l\u2019artiste confrontait les visiteurs au vaste \u00ab spectacle \u00bb d\u2019une nature \u00e0 voir sous la forme d\u2019un paysage. C\u2019\u00e9tait donc \u00e0 nouveau les rapports \u00e9conomiques et humains tels qu\u2019organis\u00e9s par cette construction sociale qu\u2019est le paysage qui \u00e9taient r\u00e9activ\u00e9s, lors de l\u2019ascension de pigeonniers qui, en fait, s\u2019av\u00e9rait clos, confrontant les spectateurs \u00e0 leur propre isolement.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u2019\u00e9trange observatoire circulaire de Dirk Zoete retourne \u00e0 nouveau cette proposition. Situ\u00e9 sur une hauteur, donc visible de loin et susceptible d\u2019offrir des points de vue tr\u00e8s d\u00e9gag\u00e9s sur la r\u00e9gion, l\u2019installation focalise au contraire l\u2019attention sur une reconstruction int\u00e9rieure. Le spectacle de la nature qu\u2019il offre \u00e0 voir est un paysage repr\u00e9sent\u00e9 : des photographies et une \u00ab maquette \u00bb de paysage, dont les asp\u00e9rit\u00e9s du sol rappelaient les images, tandis que des trou\u00e9es permettaient de se confronter \u00e0 la \u00ab r\u00e9alit\u00e9 \u00bb ; soit une construction mentale qui perturbe l\u2019ordre des choses, comme peut le faire l\u2019\u00e9trange cr\u00e9ature de Caroline Coolen, \u00e9pouvantail difforme, \u00e9gar\u00e9 au milieu d\u2019un champ. La sculpture d\u2019un personnage \u00e9trange, dont la peau est couverte d\u2019\u00e9l\u00e9ments de cartographies.<br>Ces deux installations fonctionnaient toutes les deux comme des signaux visuels \u00e0 travers la campagne et questionnaient radicalement les motivations du visiteurs : Que vient-on faire \u00e0 la campagne ? Que recherche-t-on que l\u2019on ne connaisse ou ne pressente pas ? Et plus largement, voyage-t-on pour d\u00e9couvrir des choses que l\u2019on ignore, au risque de nous d\u00e9plaire ? Ou, au contraire, davantage pour confirmer ce que l\u2019on croit savoir ? Jusqu\u2019\u00e0 quel point sommes nous capables de nous \u00e9loigner de nos balises culturelles, des repr\u00e9sentations qui les ont fa\u00e7onn\u00e9es ? Car jusqu\u2019\u00e0 quel point un d\u00e9placement physique n\u2019est-il pas la recherche d\u2019une image mentale en voie d\u2019effacement, peut-\u00eatre d\u00e9j\u00e0 perdue, voire absolument fantasm\u00e9e ?<br>C\u2019est d\u2019ailleurs cette m\u00e9moire du paysage que retient Jean-Pierre Ransonnet et qui organise toutes ses peintures. Emotions profond\u00e9ment enfouies et souvenirs en r\u00e9surgences vagues se formalisent dans les strates de la toile, les signes graphiques, les aplats color\u00e9s, tout en s'enrichissant des possibilit\u00e9s d'une m\u00e9moire gestuelle et des qualit\u00e9s intrins\u00e8ques de la mati\u00e8re picturale. La toile \u00e9prouve encore les impressions sismographiques du corps engag\u00e9 dans sa r\u00e9alisation et r\u00e9ceptacle de sensations multiples, tant\u00f4t oubli\u00e9es, tant\u00f4t revitalis\u00e9es par un geste impromptu. Sa palette est d\u00e9sormais domin\u00e9e par les verts et les jaunes. Une peinture qui accorde le v\u00e9cu singulier de l\u2019artiste \u00e0 un environnement naturel et qui active une m\u00e9moire sensorielle, aux contours impr\u00e9cis et aux r\u00e9miniscences floues, en perp\u00e9tuelle activation.<br>A la vision ample et large de Jean-Pierre Ransonnet, Luc Dondeyne pr\u00e9f\u00e8re s\u2019atteler \u00e0 recr\u00e9er des sc\u00e8nes de vie, repla\u00e7ant l\u2019individu au centre de la sc\u00e8ne. Si Ransonnet pr\u00e9f\u00e8re \u00e9loigner la figure humaine, pour la suspendre de mani\u00e8re fantomatique parfois, non parce que l\u2019humain est ext\u00e9rieur \u00e0 la sc\u00e8ne mais parce que le paysage est en lui, Dondeyne recherche les sc\u00e8nes de vie, non pour focaliser sur l\u2019anecdote, mais pour en extraire la port\u00e9e embl\u00e9matique et po\u00e9tique. Le geste d\u2019un colombophile, l\u2019arr\u00eat d\u2019un cycliste, une procession religieuse,\u2026 autant d\u2019instants choisis que l\u2019artiste isole et recompose. C\u2019est davantage la valeur du geste humain, la valeur universelle de l\u2019activit\u00e9 sociale qui est ici sublim\u00e9e, par les peintures comme par les dessins. Ce que transcrit la palette de Dondeyne, c\u2019est l\u2019intensit\u00e9 de l\u2019activit\u00e9 humaine.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Transformation \/ reconstruction<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dans ce contexte de Kunst &amp; Zwalm 2005, les \u0153uvres de No\u00ebl Drieghe imposaient une digression, une respiration, car elles privil\u00e9gient le recueillement. Install\u00e9es dans un jardin priv\u00e9, invisibles de l\u2019ext\u00e9rieur, elles obligeaient le visiteur \u00e0 entrer dans l\u2019intimit\u00e9 de la demeure pour les d\u00e9couvrir. L\u2019espace clos du jardin, r\u00e9miniscence de sa fonction symbolique au Moyen Age, invitait au recueillement et \u00e0 l\u2019intimit\u00e9. Dans ce contexte presque spiritualiste, l\u2019enfilade de sculptures minimalistes induisait un rythme musical, qui confortait l\u2019impression de m\u00e9diation que g\u00e9n\u00e8re chacune des sculptures.<\/p>\n\n\n\n<p>Avec un projet comme Kunst &amp; Zwalm, le paysage peut \u00e9galement faire l\u2019objet de transformations temporaires. Les artistes provoquant des fissures dans un ordre des choses trop coutumier, soit pour en g\u00e9n\u00e9rer une incongruit\u00e9 visuelle g\u00e9n\u00e9ratrice d\u2019\u00e9motions, soit pour r\u00e9activer un site en voie d\u2019oubli. Ce fut le cas de Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard et Heidi Voet. Depuis plusieurs ann\u00e9es, Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard met en effet en branle une sorte de \u00ab po\u00e9sie m\u00e9canique \u00bb o\u00f9 le bruit d\u2019un moteur devient ronronnement magique, o\u00f9 la fum\u00e9e dissimule un paysage que l\u2019on veut pressentir merveilleux, o\u00f9 la mousse de savon se confond avec un barbe \u00e0 Papa (No\u00ebl), o\u00f9 les plantes poussent dans des bonnets de laine. Sous une fausse candeur, il livre un monde lucide d\u2019o\u00f9 point une forme de questionnement existentiel sur l\u2019absurdit\u00e9 de la vie.<br>Ainsi son installation utilisait-elle les b\u00e2ches plastiques destin\u00e9es aux emballages agricoles pour offrir une immense forme oblongue, gonfl\u00e9e en permanence par un ventilateur qui lui imposait des sursauts r\u00e9guliers. Travers\u00e9e de spasmes, cette forme ne pouvait qu\u2019attirer l\u2019attention par les r\u00e9miniscences imaginatives qu\u2019elle sugg\u00e9rait. Mais surtout l\u2019incongruit\u00e9 de sa pr\u00e9sence dans le paysage induisait un questionnement existentiel sur l\u2019absurdit\u00e9 de la vie : cette \u0153uvre n\u2019\u00e9tait-elle pas une m\u00e9taphore de notre condition humaine ? A cette question grave, Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard r\u00e9pond toutefois avec humour : Si la vie est une blague, il est alors plus dr\u00f4le d\u2019y croire !<br>Heidi Voet s\u2019\u00e9tait, pour sa part, int\u00e9ress\u00e9e \u00e0 un vieux moulin, jadis centre d\u2019activit\u00e9 important dans la vie du village. Le b\u00e2timent est aujourd\u2019hui abandonn\u00e9 et ses ruines offrent l\u2019aspect d\u2019un vestige d\u2019un d\u00e9sormais temps r\u00e9volu. L\u2019artiste a choisi de lui reconstruire un toit, respectueux de la configuration complexe initiale du b\u00e2timent, mais pour le faire basculer, comme s\u2019il avait \u00e9t\u00e9 emport\u00e9 intact par une bourrasque de vent. De la sorte, l\u2019intervention d\u00e9structure l\u2019architecture et lui conf\u00e8re une nouvelle pr\u00e9sence formelle, plus abstraite. L\u2019\u00e9difice ainsi \u00ab am\u00e9nag\u00e9 \u00bb n\u2019est plus seulement un b\u00e2timent historique, c\u2019est devenu une v\u00e9ritable forme plastique dans le paysage. L\u2019artiste souligne ainsi la qualit\u00e9 sculpturale de toute architecture, et intervient afin de l\u2019individualiser.<br>Toutefois, il ne s\u2019agissait pas seulement d\u2019abstraire la forme architecturale, mais de la charger d\u2019une vie. Aussi, en s\u2019approchant, percevait-on un bruit amplifi\u00e9 par un dispositif sonore. Ecoulement d\u2019eau ? Bruit de machine ? Ou autre chose ? Par cette simple intervention, l\u2019artiste sugg\u00e9rait l\u2019importance du lieu pour la communaut\u00e9 humaine. La m\u00e9moire du site \u00e9tait convoqu\u00e9e, certes, mais aussi et surtout les rapports sociaux qui s\u2019y sont tiss\u00e9s, toutes les relations humaines qui se sont organis\u00e9es au sein de cette activit\u00e9 \u00e9conomique aujourd\u2019hui disparue. L\u2019intervention de l\u2019artiste amenait le visiteur \u00e0 contribuer \u00e0 une revitalisation temporaire du site.<br>Ainsi s\u2019ach\u00e8ve cette promenade autour de la Zwalm, ponctu\u00e9e de ces stations que furent les installations et interventions des artistes. Comme dans le Locus Solus de Roussel, \u00e9voqu\u00e9 au d\u00e9but de ce texte, le parcours a valu bien plus que la simple succession des \u0153uvres. C\u2019est tout le r\u00e9seau de relations au monde produit par la manifestation qui a charg\u00e9 l\u2019exposition et les \u0153uvres d\u2019\u00e9paisseurs suppl\u00e9mentaires. En parcourant les chemins, \u00e0 pied, \u00e0 v\u00e9lo ou en voiture, r\u00e9pondant aux diverses sollicitations des artistes ou les refusant, les habitants de Zwalm et leurs visiteurs ont red\u00e9fini leur rapport \u00e0 la nature et aux paysages campagnards, op\u00e9rant des choix, des refus et des modulations \u00e0 travers leurs circulations et constituant par l\u00e0 des mod\u00e8les identitaires individualis\u00e9s.<\/p>\n\n\n\n<p>(1) Rollin Pierre-Olivier, \u00ab De Tentoonstelling als verdiepingsmoment van de democratie \u00bb, in Context K #2, 2005, p. 89-95<br>(2) Bourriaud Nicolas, Postproduction, Dijon, Les Presses du R\u00e9el, p. 67<br>(3) Cfr. William Nuytens, La Popularit\u00e9 du football. Sociologie des supporters de \u00e0 Lens et- \u00e0 Lille, Artois Presses Universit\u00e9, Lille, 2003<\/p>\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Emmanuelle Lambion \/ Kunst &amp; Zwalm 2005: Cinq Wallons les Ardennes Flamandes<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<p>C\u2019est cette ann\u00e9e la cinqui\u00e8me \u00e9dition de la Biennale Kunst en Zwalm, n\u00e9e il y a huit ans sous l\u2019impulsion d\u2019un collectif d\u2019artistes habitant la r\u00e9gion \u00e9ponyme.<\/p>\n\n\n\n<p>A chaque \u00e9dition, aux c\u00f4t\u00e9s de coll\u00e8gues du Nord du pays, des artistes \u201c \u00e9trangers \u201c sont invit\u00e9s \u00e0 participer \u00e0 la manifestation : Apr\u00e8s les n\u00e9erlandais, les fran\u00e7ais les catalans, c\u2019est, \u00e0 l\u2019initiative conjointe de Willy Dory, animateur de l\u2019Orangerie (espace d\u2019art contemporain) du Centre culturel \u00e0 Bastogne et de Patrick Merckaert, l\u2019un des promoteurs du projet, au tour de cinq \u201c wallons \u201c de venir cette ann\u00e9e d\u00e9couvrir les charmes de cette manifestation singuli\u00e8re : pour ne pas les<br>nommer, Michael Dans, Fr\u00e9d\u00e9ric Gaillard, Patrick Guns, Sylvie Macias Diaz et Jean-Pierre Ransonnet viendront ainsi rejoindre Jean-Marie Bytebier, Caroline Coolen, Luc Dondeyne, No\u00ebl Drieghe, Reggy Timmermans et Beatrijs Albers, Heidi Voet et Dirk Zoete.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancr\u00e9e dans une contr\u00e9e doucement vallonn\u00e9e portant le nom du cours d\u2019eau qui la traverse, la biennale se veut plus qu\u2019une simple et \u00e9ni\u00e8me d\u00e9clinaison du parcours d\u2019artiste en site bucolique. Son nom est \u00e0 ce titre r\u00e9v\u00e9lateur : au lieu du \u201c in \u201c topographique que l\u2019on attendrait, c\u2019est la conjonction \u201c en \u201c qui place sur le m\u00eame plan, celui de la rencontre et du dialogue, les artistes et leurs cr\u00e9ations avec Zwalm, comme r\u00e9gion sp\u00e9cifique et ses habitants.<br>Le ton est donn\u00e9 de cette biennale qui essaiera \u00e0 chaque \u00e9dition d\u2019impliquer les villageois, \u201c les autochtones \u201c dans les interventions des artistes, de susciter, avec succ\u00e8s, une r\u00e9action participative, un int\u00e9r\u00eat dans un milieu fortement rural, repli\u00e9 sur son statut d\u2019enclave vallonn\u00e9e voire confessionnelle (la commune a longtemps abrit\u00e9 une petite communaut\u00e9 protestante en pleine campagne flamande).<br>Ce n\u2019est en effet que ces deux derni\u00e8res d\u00e9cennies que la r\u00e9gion a commenc\u00e9 \u00e0 attirer des citadins en mal de verdure, en provenance de Gand et d\u2019autres villes voisines. L\u2019un des enjeux de Kunst en Zwalm est d\u2019ailleurs \u00e9galement de cr\u00e9er un lien entre anciens et nouveaux occupants de la commune.<br>L\u2019authenticit\u00e9 de l\u2019int\u00e9gration dans le tissu social se traduisit d\u2019embl\u00e9e par l\u2019infiltration l\u2019occupation de diff\u00e9rents espaces b\u00e2tis, tant priv\u00e9s que publics, de l\u2019\u00e9cole de danse contemporaine, \u00e0 celle toujours occup\u00e9e par cartables et besaces, en passant par un presbyt\u00e8re et un cimeti\u00e8re calviniste qui re\u00e7urent jadis la visite d\u2019un Van Gogh, ou ce caf\u00e9 de village, jadis Oud Gemeentehuis en bonne et due place face \u00e0 l\u2019\u00e9glise.<br>Originellement dilu\u00e9e sur un parcours de quelque trente kilom\u00e8tres qui traversait les diff\u00e9rentes entit\u00e9s, hameaux et bourgades constituant la commune, Kunst en Zwalm s\u2019est progressivement resserr\u00e9e autour d\u2019un noyau plus restreint : Pour cette \u00e9dition 2005, le parcours, de cinq kilom\u00e8tres seulement, devrait permettre une visite moins dispers\u00e9e, avec une plus efficace gestion du temps, une meilleure perception du site, de ses contrastes, ainsi qu\u2019une appr\u00e9hension accrue de son environnement humain et social.<\/p>\n\n\n\n<p>Participant d\u2019une envie de faire sortir l\u2019art de son carcan institutionnalis\u00e9, qu\u2019il soit mus\u00e9al ou commercial, de le faire cohabiter avec le quotidien, ou encore de l\u2019inscrire dans l\u2019histoire et la r\u00e9alit\u00e9 d\u2019un microcosme social, et de r\u00e9activer dans un sens rousseauiste l\u2019acuit\u00e9 de la perception sensorielle et intellectuelle du spectateur \/ promeneur, Kunst en Zwalm s\u2019incrit dans la continuit\u00e9 de ces exposition en forme de parcours qui se sont d\u00e9velopp\u00e9es \u00e0 la suite de l\u2019exposition-phare de Sonsbeek \u00e0 Arnhem en 1971. C\u2019\u00e9tait alors la pleine \u00e9poque du Land Art, Richard Long et Robert Smithson ayant alors d\u2019ailleurs contribu\u00e9 de fa\u00e7on significative au rayonnement de l\u2019initiative.<br>L\u2019id\u00e9e fit flor\u00e8s et l\u2019on ne compte aujourd\u2019hui plus les manifestations, biennales et autres triennales qui souscrivent \u00e0 ce d\u00e9sir de mettre \u00e0 l\u2019\u00e9preuve les affinit\u00e9s esth\u00e9tiques, intellectuelles autant que sportives des visiteurs.<br>L\u2019id\u00e9e d\u2019un itin\u00e9raire participatif \u00e9tait aussi la marque distinctive, dans un contexte plus urbain, de l\u2019exposition Chambre d\u2019amis organis\u00e9e en 1986 \u00e0 Gand par Jan Hoet.<br>Limitons-nous \u00e0 mentionner, Tielt, Louvain ou encore Watou ou Speelhoven comme autant d\u2019exemples dans notre pays de ce genre d\u2019\u00e9v\u00e9nements\u201a \u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Kunst en Zwalm est ind\u00e9niablement, d\u00e9cid\u00e9ment rurale, et se situerait entre ces deux derniers exemples.<br>Son caract\u00e8re d\u2019itin\u00e9raire en campagne am\u00e8ne bien entendu tout naturellement les artistes \u00e0 se colleter aux concepts de paysage et de nature, \u00e0 ce qu\u2019ils repr\u00e9sentent en art comme pour la soci\u00e9t\u00e9 dans son ensemble : Le paysage comme genre et fantasme esth\u00e9tique, la nature comme fiction \u00e9cologique et politique.<br>Peut-on en effet r\u00e9ellement ignorer que cette campagne aux paysages \u201c naturels \u201c, s\u00e9duisants pour les citadins que nous sommes, est essentiellement et avant tout une nature profond\u00e9ment fa\u00e7onn\u00e9e, reconstruite par l\u2019homme ?<br>Cette id\u00e9e de nature comme projection mentale, d\u2019autant plus pr\u00e9gnante que se renforce notre condition majoritaire d\u2019animaux urbains, fut illustr\u00e9e de fa\u00e7on particuli\u00e8rement efficace, parmi d\u2019autres oeuvres pr\u00e9sent\u00e9es lors des \u00e9ditions successives de Kunst en Zwalm, par l\u2019installation de Peter Morrens : 12 marches rouges dress\u00e9es au-dessus d\u2019un champ menant \u00e0 une pupitre \/ plate-forme en \u00e9quilibre suspendu d\u2019o\u00f9 le visiteur \u00e9tait invit\u00e9 \u00e0 recomposer ses propres ligne d\u2019horizon et composition.<\/p>\n\n\n\n<p>La m\u00eame ann\u00e9e (2003), Baudouin Oosterlinck donnait une corporalit\u00e9 presque tactile au paysage sonore qui nous entoure en invitant les promeneurs \u00e0 rev\u00eatir une sorte de casque audio renvers\u00e9 prenant la forme d\u2019un simple c\u00f4ne de m\u00e9tal. Celui-ci bloquait leurs perceptions visuelles des visiteurs tout en amplifiant les sons. Cette oeuvre, dans sa simplicit\u00e9, permet d\u2019introduire la question du corps et de la physicalit\u00e9 souvent mises en avant dans ces expositions-circuits.<br>C\u2019est que l\u2019id\u00e9e de promenade induit directement, outre la prise de conscience du paysage et de notre environnement, celle de notre corps comme outil de d\u00e9couverte, un corps dont les sens en (r)-\u00e9veil se retrouvent justement sollicit\u00e9s dans l\u2019effort, pour une meilleure et plus globale appr\u00e9hension des oeuvres.<br>Cette aspiration \u00e0 un id\u00e9al d\u2019\u00e9quilibre mental et sensoriel ne peut \u00e9chapper de fa\u00e7on involutive \u00e0 un questionnement sur sa propre relativit\u00e9: Toujours en 2003, Ren\u00e9 Heyvaert inversait la traditionnelle quadrature du cercle, en disposant \u00e0 la fa\u00e7on d\u2019une circonf\u00e9rence imparfaite quatre cintres de teinturerie autour d\u2019un carr\u00e9 de baguettes assembl\u00e9es. Dans son approximation anti-math\u00e9matique, ce simple assemblage semblait sugg\u00e9rer que c\u2019est bien notre corps qui donne la mesure, f\u00fbt-elle justement imparfaite, de toute chose.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019une utopie \u00e0 l\u2019autre, dans ce simulacre d\u2019\u00e9cologie du corps et de l\u2019esprit, entre lib\u00e9ration sensorielle et sentiments d\u2019une appartenance \u00e0 une sagesse cosmique, on n\u2019est pas sans s\u2019enraciner, ainsi que le soulignait Johan Pas, dans le catalogue de l\u2019\u00e9dition 2003, dans le mythe du promeneur solitaire cher \u00e0 Rousseau\u2026 N\u2019\u00e9tait que l\u2019errance est en l\u2019occurrence quelque peu encadr\u00e9e. Nous avons en effet affaire \u00e0 un itin\u00e9raire, \u00e0 un parcours plus accompagn\u00e9 que solitaire, \u00e0 un cheminement jalonn\u00e9 par des oeuvres d\u2019art et en quelque sorte dirig\u00e9, ce qui ne peut que circonscrire l\u2019exp\u00e9rience subversive et critique des \u00e9mules citadins de Rousseau. Car le danger est en effet bel et bien l\u00e0 de voir ces manifestations r\u00e9cup\u00e9r\u00e9es dans un contexte o\u00f9 nature et culture viendraient l\u00e9gitimer le tourisme de loisir de l\u2019homo economicus.<br>L\u2019analyse est facile mais n\u00e9anmoins pertinente, renforc\u00e9e par le fait que l\u2019on ne peut nier qu\u2019il est de nos jours de bon ton et \u201c politiquement correct \u201c pour un artiste de privil\u00e9gier l\u2019environnemental et le travail dans l\u2019espace public, plut\u00f4t que de sacrifier \u00e0 ce qui est trop \u00e9troitement associ\u00e9 aux circuits traditionnels de l\u2019art\u201a\u2026\u00b6<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e0 o\u00f9 une biennale telle que Kunst en Zwalm r\u00e9ussit n\u00e9anmoins \u00e0 d\u00e9passer le convenu et trouve son v\u00e9ritable \u00e9panouissement, c\u2019est quand elle parvient \u00e0 susciter, suivant la vocation qu\u2019elle s\u2019est assign\u00e9e, une authentique interaction participative avec les habitants de la commune, quand elle concilie cette derni\u00e8re avec l\u2019ouverture transculturelle qui sous-tend d\u2019ailleurs \u00e0 la dynamique d\u2019inviter \u00e0 chaque \u00e9dition des artistes \u201c \u00e9trangers \u201c :<br>L\u2019intervention de Pascale Martine-Thayou en 2001 fut \u00e0 cet \u00e9gard particuli\u00e8rement efficace. Une dizaine de photos d\u2019habitants de la commune \u00e9taient placard\u00e9es \u00e0 la fa\u00e7on d\u2019affiches pr\u00e9-\u00e9lectorales. Elles montraient de souriants visages de villageois rev\u00eatus de chapeaux et bonnets hybrides, ces variations d\u00e9contextualis\u00e9es de couvre-chefs africains traditionnels agissant comme autant de m\u00e9taphores de l\u2019ouverture vers d\u2019autres mondes et appartenances culturelles.<br>Gageons que c\u2019est dans cette direction que nos cinq wallons essaieront de d\u00e9velopper leur cr\u00e9ation, en dialogue constructif avec le site, les habitants et les autres participants de la biennale.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Emmanuelle Lambion<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Pers<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"su-accordion su-u-trim\"><div class=\"su-spoiler su-spoiler-style-default su-spoiler-icon-plus su-spoiler-closed\" data-scroll-offset=\"0\" data-anchor-in-url=\"no\"><div class=\"su-spoiler-title\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><span class=\"su-spoiler-icon\"><\/span>Presentatie catalogus<\/div><div class=\"su-spoiler-content su-u-clearfix su-u-trim\">\n\n\n\n<\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":864,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1374","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1374"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2386,"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1374\/revisions\/2386"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kunst-en-zwalm.be\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}